Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
top
logo

Rozkład jazdy (kliknij numer): 117 122 143 144 177 181 187 185 244 287 21 31 S G N1



Sopoty
--- °C
[Szczegóły]

Historia Sopotów art

Historia każdej miejscowości składa się z losów zamieszkujących ją ludzi i przemian zachodzących w infrastrukturze oraz z dziejów jego nazwy.

W wypadku nazwy Sopotów (niem. Zoppot), osady wzmiankowanej w przekazach pisanych od 1283 r., istnieje zgoda, że jest ona pochodzenia wodnego. Oznaczając szumiące, głośno płynące potoki.  W odniesieniu do osady nazwa oznaczała miejsce podmokłe, piaski błotniste, czyli sapy, sapowiska.

W języku niemieckim nazwę Sopoty, zapisywano z użyciem litery h. W języku niemieckim litera s czytana jest jako z, stąd nazwa Sopoth stopniowo ewoluowała w Zoppot, zaś oryginalna nazwa Sopoty utrzymała się pośród ludności polskiej i kaszubskiej. Do czasów II Wojny Światowej za jedyną poprawną  nazwę miasta uznawano Sopoty. Dopiero po wojnie do powszechnego użytku weszło użycie nazwy Sopot, co stanowi formę spolonizowaną niemieckiej nazwy miasta. W XXI wieku zauważyć można stopniowy powrót do słowiańskiej nazwy  - Sopoty.

Pozostałe nazwy dawnych wsi, a dziś dzielnic czy tylko części miasta, objaśnia się w sposób następujący:
Brodwino - osada potwierdzona w źródłach pisanych od 1283 r., po okresie osadniczego niebytu w czasach nowożytnych w latach siedemdziesiątych XX w. przeznaczona do zabudowy pod największe sopockie osiedle mieszkaniowe, nazwa pochodzić ma przymiotnika brodny, czyli leżący przy brodzie.
Gręzowo (niem. Grenzlau) - osada potwierdzona w źródłach pisanych w tzw. dokumencie fundacyjnym klasztoru oliwskiego z 1186r. nazwa zapewne wyprowadzona od grązu, grąźu, czyli grząskiego błota, trzęsawiska, choć można spotkać również opinię (mniej prawdopodobną), że wywodzi się ona od nazwy osobowej (imienia) Grąza.
Kamienny Potok - północna część Sopotów, nazwa utworzona od kamienia, głazu narzutowego, leżącego niegdyś w korycie przepływającego tu strumienia tejże nazwy (niem. Steinfliess).
Karlikowo (niem. Karlikau) - nazwa znana dopiero od XVII w., najprawdopodobniej pochodzi od imienia Karol. Wcześniej tereny Karlikowa traktowane były jako nadmorska część Świemirowa
Przylesie - osiedle mieszkaniowe powstałe w latach sześćdziesiątych XX w. w Dolinie Gołębiowskiej, nazwa topograficzna oznaczająca miejsce leżące przy lesie.
Stawowie (niem. Hochwasser) - osada potwierdzona w źródłach pisanych w tzw. dokumencie fundacyjnym klasztoru oliwskiego z 1186 r., nazwa pochodzi od stawu bądź stawów służących hodowli ryb.
Świemierowo (niem. Schmierau) - osada znana ze źródeł pisanych od 1212-1214 r., nazwę uważa się za dzierżawczą, utworzoną od imienia Świemir, czyli Wszemir.

Historia Sopotów - kalendarium
Trzecie tysiąclecie p.n.e.
Najstarsze, znane dziś ślady pobytu człowieka na terenie Sopotów. Krzemienne narzędzia pochodzące z młodszej epoki kamiennej znaleziono w 2. połowie XX w. w sąsiedztwie ulicy Okrężnej.

VII - II w. p.n.e.
Wykopaliska archeologiczne na terenie Górnych Sopotów (w dolinie Babi Dół, na Zamkowej Górze, u wylotu Doliny Świemirowskiej, w sąsiedztwie dawnej strzelnicy na Stawowiu), w postaci licznych grobów skrzynkowych wyposażonych w zdobione urny z przepalonymi szczątkami ludzkimi, wyroby z brązu oraz szklane i bursztynowe paciorki świadczą, że we wczesnej epoce żelaza tereny Sopotów zamieszkiwały plemiona zaliczane do ludów kultury wschodniopomorskiej, zwanej tez kulturą urn twarzowych. Jedna z takich urn, znaleziona pod koniec XIX w. u zbiegu ulic Gdańskiej (dziś al. Niepodległości) i Smolnej, wystawiona jest w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku.

I - IV w. n.e.
Ślady dużego skupiska osadniczego u wylotu Doliny Świemirowskiej, skarb srebrnych denarów rzymskich znaleziony w pierwszych latach XX w. podczas budowy domu przy ulicy Kasprowicza oraz brązowe rzymskie monety znajdowane przy ul. Reymonta, w Dolinie Gołębiewskiej, a także nad brzegiem morza w Karlikowie, pozostawiły po sobie plemiona kultury wielbarskiej, utrzymujące kontakty handlowe z Rzymem.

VIII w. n.e.
W pobliżu Gręzowa, na gruntach ornych należących dziś do Leśnictwa Sopot oraz na terenie Grodziska, odkryto w drugiej połowie XX w. ślady słowiańskich osad otwartych.

Przełom VIII i XI w.
Na skraju Skarpy Sopockiej, pomiędzy dwoma głębokimi wąwozami potoków rozcinających Skarpę, zbudowano drewniano - ziemną warownię zabezpieczającą istnienie otwartych osad, licznie powstających w tamtych czasach na terenie dzisiejszego Gdańska i Gdyni. Wczesnośredniowieczny gród w Sopotach był zamieszkiwany do XI w.
Zachowały się po nim ziemne wały, obronna fosa, grodowy majdan oraz wiele archeologicznych wykopalisk. Od kilku lat na sopockim grodzisku działa udostępniony dla zwiedzających skansen archeologiczny.

1186 r.
Książę gdański Sambor I wyposaża nowo powstały klasztor cystersów w Oliwie, w osady Stawowie i Gręzowo, leżące w granicach dzisiejszych Sopotów. W tak zwanym akcie fundacyjnym klasztoru oliwskiego (falsyfikat z początków XIII w. przechowywany w Archiwum Państwowym w Gdańsku) nazwy tych miejscowości zapisano w formie: Stanowe i Gransowi.

1212 - 1214 r.
Książę Mściwój I wyposaża klasztor żukowskich norbertanek w osadę Świemirowo, zapisaną wówczas w formie Swemirowe.

1260 r.
Syn Mściwoja, Świętopełk dodaje norbertankom do ojcowskiego wyposażenia stację (przystań) rybacką na morskim brzegu. Zapis nazwy w dokumencie Świętopełka ma postać Swemirowo.

1283 r.
W dokumencie wystawionym przez księcia gdańskiego, Mściwoja II, po raz pierwszy wymieniona zostaje wieś Sopoty. Osada wymieniona została wśród szesnastu wsi, które oliwscy cystersi otrzymali w zamian za miejscowości leżące na ziemi gniewskiej, utracone przez nich na rzecz Krzyżaków. Klasztor cystersów w Oliwie pozostawał właścicielem Sopotu przez blisko pięć stuleci - aż do kasaty dóbr klasztornych po pierwszym rozbiorze Polski. W tym samym dokumencie z 1283 r. po raz pierwszy wymieniona została również dzisiejsza dzielnica Sopotów Brodwino.

1316 r.
Opactwo cystersów w Oliwie, drogą wymiany z klasztorem norbertanek w Żukowi, stało się właścicielem wsi Świemirowo. Od tej pory cały obszar dzisiejszego miasta znajdował się w granicach posiadłości oliwskich cystersów.

1466 r.
W wyniku drugiego pokoju toruńskiego Sopoty wraz z całym Pomorzem Gdańskim znalazł się w granicach Rzeczypospolitej.

1551 r.
Bogaci gdańscy kupcy rozpoczynają proces wydzierżawiania od cystersów z Oliwy gruntów sopockiej wsi i wznoszenia na nich wystawnych rezydencji wypoczynkowych, zwanych dworami. W ciągu kilkudziesięciu lat uboga, klasztorna wieś chłopska, zamieniła się w wieś letniskową gdańskiego patrycjatu. Obok funkcji wypoczynkowych sopockie dwory pełniły również rolę ośrodków życia towarzyskiego i kulturalnego.

1596 r.
Najstarszy z zachowanych przekazów kartograficznych o Sopotach, mapa żeglarska Zatoki Gdańskiej sporządzona przez Waltera Clemensa, przedstawia sopocką wieś w postaci kilku parterowych domów usytuowanych na górnym tarasie, w miejscu skrzyżowania dzisiejszej alei Niepodległości z ulicami 1 Maja i Bohaterów Monte Cassino. Taras dolny, późniejszy obszar Dolne Sopoty, przedstawiony jest na tej mapie jako niezamieszkany, podmokły teren pocięty korytami potoków.

1650 r.
Gdański malarz Bartłomiej Milwitz maluje olejny obraz o wymiarach 1 x 3 m, przedstawiający bitwę morską pod Oliwą z 1627 r. Obraz stanowił rodzaj panoramicznej mapy, ukazującej oprócz scen bitewnych rozgrywających się na wodach zatoki, fragment gdańskiego wybrzeża, od Wisłoujścia po Kępę Redłowską. Artysta uwidocznił na nim sopockie dwory w postaci około 20 budynków z czerwonymi dachami, rozmieszczonych wokół dużego, prostokątnego placu u zbiegu dzisiejszych ulic 1 Maja i alei Niepodległości, a ponadto w postaci pojedynczych zagród: dwory na Stawowiu i w Karlikowie (wraz z istniejącym do dziś stawem spiętrzonym na Karlikowskim Potoku) oraz staw i budynek młyna na Kamiennym Potoku, w zachowanym do dziś układzie. W legendzie umieszczonej w lewym, dolnym rogu obrazu, figurują najstarsze ze znanych nam zapisów dzisiejszych części Sopotów: Karlikowo (w formie Carlkau) oraz Kamienny Potok (w niemieckiej wersji Steinflies).

1660 r.
Podczas prowadzonych w pobliskiej Oliwie rokowań pokojowych, kończących wojnę polsko-szwedzką, w sąsiadującym z Sopotami majątku Karlikowo przez kilka tygodni przebywał polski król Jan Kazimierz wraz z królową Marią Ludwiką i cały dworem. Przewodniczący delegacji szwedzkiej Magnus de la Gardie rezydował w samych Sopotach, w najokazalszym spośród tutejszych dworów, zwanym od tej pory Dworem Szwedzkim.

1714 r.
Królewski geometra Johannes Casparus Schirschmit sporządza na zamówienie sopockich posesorów, szczegółowy plan Sopotów i okolic, ukazujący m.in. rozmieszczenie i sylwetki dworów wraz z otaczającymi je ogrodami, granice gruntów przypisanych poszczególnym dworom, a także wykaz ich właścicieli. Na planie widać 13 dworów, karczmę i ogród z domkami gościnnymi, rozmieszczone na górnym tarasie oraz siedzibę sołtysa w otoczeniu pięciu rybackich chat w pobliżu morskiego brzegu. Dwór w Karlikowie, młyn w Kamiennym Potoku oraz Stawowie, pokazane są w zbliżony, choć dokładniejszy sposób, jak na obrazie Milwitza. Napis na planie informuje, że niezabudowany teren Brodwina jest całkowicie porośnięty lasem świerkowym. Obszar Dolnych Sopotów zajmują łąki i pastwiska.

1733-1734 r.
Sopoty zostają doszczętnie spalony przez oblegające Gdańsk wojska rosyjskie. Zniszczenie osady było efektem toczącej się od jesieni 1733 roku wojny o koronę polską pomiędzy Stanisławem Leszczyńskim a Augustem III. Pod koniec września 1733 r. Leszczyński przybył do Sopotów i przez kilka dni mieszkał w tutejszym Dworze Szwedzkim. Następnie schronił się w Gdańsku, gdzie oczekiwał pomocy francuskiej. W odpowiedzi na desant francuski, oblegające Gdańsk wojska rosyjskie spaliły okoliczne osady nadmorskie, wśród nich Sopoty. Po zakończeniu działań wojennych zrujnowane sopockie dwory zostały opuszczone przez dotychczasowych dzierżawców - gdańskich patrycjuszy - i w większości pozostawały niezagospodarowane aż do połowy XVIII w.

1756-1760 r.
Większość sopockich dworów wykupiona została przez pomorski ród magnacki Przebendowskich. W latach 1756-1757 generał Józef Przebendowski nabył w Sopotach dziewięć posiadłości, w roku 1786 wdowa po nim, Bernardyna z Kleistów, kupiła dwa kolejne dwory. W ten sposób w końcu XVIII wieku Przebendowscy skupili w swych rękach jedenaście spośród piętnastu sopockich dworów. W roku 1804 cały ten majątek został sprzedany gdańskiemu kupcowi Carlowi Christophowi Wegnerowi.

1772 r.
Po pierwszym rozbiorze Polski Sopoty przyłączono do Prus. Administracja pruska sporządza szczegółowy spis sopockich mieszkańców i żywego inwentarza (przechowywany do dziś w berlińskim archiwum). Teren dzisiejszego Sopotów zamieszkuje 301 osób.

1774 r.
Skonfiskowany oliwskim cystersom majątek Stawowie nabywa gdański przedsiębiorca Müllier i buduje na jego terenie przydrożną oberżę.

1793 r.
Hrabia Kajetan Sierakowski z Waplewa w pow. sztumskim, kupuje od spadkobierców Piotra Killera grunty dawnego Dworu Sołeckiego i po czterech latach zamienia je z właścicielką Dworu Francuskiego na zabudowaną parcelę na skraju Skarpy Sopockiej. Na tej parceli buduje zachowany do dziś klasycystyczny dwór letniskowy oraz zakłada park.

1804 r.
Dobra Przebendowskich przejmuje gdańszczanin Karol Krzysztof Wegner. W centrum wsi wznosi kolejny dwór, a obok niego urządza (założony jeszcze w czasach patrycjuszowskich) okazały Park Wiejski z siedmioma stawami na Potoku Środkowym.

1807 r.
W Paryżu sporządzono, na potrzeby kampanii napoleońskiej, szczegółową mapę Gdańska i okolic, obejmującą również Sopoty, przechowywaną do dziś w gdańskim archiwum. Wiosną, podczas oblężenia Gdańska stacjonowały w Sopotach wojska francuskie, a po utworzeniu Wolnego Miasta Gdańska uruchomiono w środku sopockiej wsi komorę celną. Dobra Dworu Francuskiego przejął Józef Antoni Meyerhold.

1813 r.
Podczas oblężenia Gdańska bronionego przez Francuzów, stacjonują w Sopotach wojska kozackie, dopuszczające się grabieży na miejscowej ludności.

1814 r.
Kajetan Sierakowski sprzedaje swą letnią rezydencję gdańskiemu kupcowi i bankierowi, Danielowi Gotthelfowi Frantziusowi. We wsi stoi 20 budynków mieszkalnych, w tym 4 bardziej okazałe.

1819 r.
Największy sopocki posesor, Carl Christoph Wagner, podjął pierwsze próby uruchomienia kąpieliska morskiego - wybudował przy plaży skromny budynek wyposażony w wanny do kąpieli ciepłych oraz kabiny-przebieralnie. Przedsięwzięcie Wegnera nie przyniosło jednak sukcesu. W Sopotach stoją w tym czasie 23 domy; wieś liczy 350 mieszkańców; powierzchnia gminy wiejskiej wynosi 44 włóki pruskie (ok. 337 ha).

1823 r.
W Sopotach powstaje pierwszy profesjonalny Zakład Kąpielowy, wybudowany przez doktora Jeana Georga Haffnera. Data ta uznawana jest za początek sopockiego kurortu.

1842 r.
Ernst Adolf Böttcher rozbudował Dom Kuracyjny oraz wystawił pierwszy w Sopotach teatr. Wybudował również nowe łazienki. Sopoty posiadają w tym czasie 150 domostw i liczy 937 stałych mieszkańców. W połowie XIX w. liczba kuracjuszy odwiedzających w sezonie letnim sopockie kąpielisko utrzymywała się w granicach 800-1200 osób rocznie. Sopockie ulice otrzymują urzędowe nazwy: Gdańska i Pomorska (dziś al. Niepodległości), Morska (Bohaterów Monte Cassino), Podgórna (1 Maja), Południowa (Grunwaldzka) i Północna (Powstańców Warszawy). Sopoty składają się z Górnej Wsi i Dolnej Wsi, oddzielonych od siebie pasem łąk i pastwisk. Domy w obu częściach Sopotów (w łącznej liczbie 24) mają oddzielną numerację.

1826 - 1827 r.
Ukazuje się tygodnik Kallisto - gazeta kąpielisk Sopotów i Brzeźna, publikująca m.in. wykazy uzdrowiskowych gości. Zbudowano drewniany pomost spacerowy o długości 41 m, ustawiony na słupach wbitych w dno zatoki. Sopotów, liczący 570 stałych mieszkańców, obsługuje w ciągu sezonu 450 kuracjuszy.

1830 r.
Umiera Jan Jerzy Haffner. Jego spadkobiercy rozbudowują Dom Zdrojowy o taras wsparty na 12 kolumnach i pokoje gościnne na poddaszu. Gdański geometra Schaper sporządza dokładny plan sopockiej wsi (przechowywany w Bibliotece Gdańskiej).

1842 r.
Przesunięto na rolkach (o 50 m na południe) murowany budynek Zakładu Kąpielowego, po czym rozbudowano Dom Zdrojowy o salę teatralną, taras widokowy od strony morza i kolumnowy ganek. Na miejscu dawnych przebieralni wybudowano Łazienki Południowe (dla pań) oraz Łazienki Północne (dla panów) z pomostami kąpielowymi i drewnianymi osłonami wyprowadzonymi w morze. Wydano dwa obszerne przewodniki turystyczne po Sopocie.

1843-1844 r.
Wydawano sopocką gazetę pt. Zoppoter Bade Blatt. Porucznik Strieber sporządził kolejny, dokładny plan Sopotów, wydrukowany w Berlinie. Sopot ma 154 domy, 930 stałych mieszkańców i obsługuje w ciągu sezonu ponad 1000 kuracjuszy. Zbliżony do tego stan utrzymuje się przez dalsze dwudziestopięciolecie.

1856 r.
Gdański przemysłowiec Heinrich Teodor Behrend przejmuje oberżę na Stawowiu i urządza ośmiohektarowy park z neorenesansowym pałacykiem pośrodku.

1870 r.
Przez Sopoty przeprowadzona zostaje linia kolejowa Gdańsk - Słupsk - Koszalin, przedłużona później do Berlina. Uruchomienie połączeń kolejowych, dzięki zwiększeniu dostępności Sopotów, przyczyniło się do niezwykle dynamicznego rozwoju kąpieliska w końcu XIX wieku. Sopoty z niewielkiego ośrodka o lokalnym znaczeniu w krótkim czasie stał się nowoczesnym, eleganckim kurortem o ambicjach europejskich. Liczba letników przybywających do Sopotów zaczęła rosnąć lawinowo, aby w roku 1900 sięgnąć 12,5 tys.

1872 r.
Uruchomienie sieci wodociągowej ze zbiornikiem u źródeł Potoku Kuźniczego.

1874 r.
Utworzenie urzędu gminnego w Sopotach. Przyłączenie do Sopotów Karlikowa, Świemirowa i Stawowia. W wyniku tego przyłączenia liczba stałych mieszkańców Sopotów wzrasta z 2139 do 2834. Budowa nowego zakładu ciepłych kąpieli z 26 wannami i pokojami zabiegowymi. Rozbudowa Łazienek. Uruchomienie nowego zespołu Łazienek damskich przy ujściu Potoku Babidolskiego.

1877 r.
Władze gminne wykupiły od spadkobierców doktora Haffnera Przedsiębiorstwo Kąpielowe i przystąpiły do jego rozbudowy. W roku 1881 na osi mola powstał nowy (drugi), okazały Dom Kuracyjny. Przedłużono i poszerzono molo, które osiągnęło długość 85 metrów.

1880 r.
Budowa nowego, drewnianego Domu Zdrojowego. Urządzenie Skweru Kuracyjnego obramowanego od strony morza galeriami spacerowymi i narożnymi pawilonami. Wydłużenie pomostu spacerowego do 94 m i wyposażenie go w prostokątną platformę z przystanią dla statków. Otwarcie hotelu Victoria w Górnych Sopotach, na skraju Skarpy.

1885 r.
Uruchomienie pierwszej sopockiej gazowni.

1887 r.
Sopoty liczą 4800 stałych mieszkańców i obsługuje w ciągu sezonu 5280 kuracjuszy. We wsi stoją 573 budynki mieszkalne, z których 148 stanowią domy letnie, niezamieszkane w okresie zimowym. Ukazuje się kolejny przewodnik turystyczny po Sopotach, autorstwa miejscowej pisarki, Elisy Püttner.

1889 r.
Rozpoczęto wydawanie gazety Zoppoter Anzeiger (na początku XX w. zastąpił ją Zoppoter Zeitung, ukazujący się 3 razy w tygodniu do końca drugiej wojny światowej jako organ magistratu i urzędu sopockiej policji).

1893 r.
Wzniesiono eklektyczny budynek sądu z usytuowanym na zapleczu więzieniem.

1894 r.
Otwarcie Sanatorium Bałtyckiego przy ulicy Haffnera (dziś Sobieskiego) 35.

1897 r.
Budowa hotelu Werminghoffa u zbiegu ulic Morskiej i Południowej. Otwarcie pierwszych kortów tenisowych w sąsiedztwie Parku Północnego. Uruchomienie elektrowni. Ukazał się pierwszy numer Copockiej Gazetki Kąpielowej, wydawanej trzy razy w tygodniu, do 1902 r.

1898 r.
W Karlikowie otwarto istniejący do dziś tor wyścigów konnych.

1900 - 1901 r.
Budowa protestanckiego Kościoła Zbawiciela (dziś katolicki Kościół Garnizonowy) na Wzgórzu Morskim. Rada gminy wszczyna starania o nadanie praw miejskich Sopotom.
Dekret cesarski z 8 października 1901 r. uruchamia procedurę przekształcania administracji w miejskie struktury.
Sopoty liczą 10 000 stałych mieszkańców i obsługuje w ciągu roku 12 500 kuracjuszy.

1902 r.
Uroczystość nadania praw miejskich Sopotom (1 kwietnia), Powołanie burmistrza i zarządu miasta. Rozpoczęcie budowy kościoła katolickiego p.w. NMP Gwiazdy Morza.

1903 r.
Budowa nowych Łazienek Północnych oraz nowej gazowni przy ulicy Jelitkowskiej.

1904 r.
Oddano do użytku nowy, okazały Zakład Kąpielowy. Zachowana do dziś budowla, ozdobiona wysoka wieżą, stanowi jeden z bardziej charakterystycznych elementów sopockiego krajobrazu. Obecnie mieści się tu Zakład Balneologiczny, należący do kompleksu Wojewódzkiego Szpitala Reumatologicznego.

1905 r.
Wydanie monografii Chronik der Stadt Seebad Zoppot (Historia Sopotów) autorstwa gdańskiego historyka Fritza Schultza.

1907 r.
Wybudowano nowe Łazienki Południowe - drewniany budynek nawiązujący do architektury staronorweskiej. Obecnie w kompleksie dawnych łazienek mieści się hotel chiński z restauracją.

1908 r.
Otwarcie pierwszego toru saneczkowego na stoku Wzgórza Trzech Gracji.

1909 r.
Otwarty został Teatr Leśny - poprzednik dzisiejszej Opery Leśnej.

1910 r.
Rozpoczęto wznoszenie nowego (trzeciego) Domu Kuracyjnego. Prowadzona na wielką skalę inwestycja zakończona została w roku 1912. Rozległy kompleks zabudowań III Domu Kuracyjnego mieścił m.in. pokoje hotelowe, restauracje, winiarnię, salę teatralną. Wydłużenie mola do 315 m. Otwarcie dalszych kortów i nowej siedziby klubu tenisowego. Budowa nowego ratusza. Otwarcie strzelnicy mieszczańskiej oraz nowego toru saneczkowego w sąsiedztwie Opery Leśnej.

1913 r.
Budowa synagogi przy dzisiejszej ulicy Jarosława Dąbrowskiego.

1914 r.
W przededniu pierwszej wojny światowej Sopoty liczą 17 400 stałych mieszkańców, powierzchnia miasta wynosiła 899 ha, w sezonie kurort odwiedziło przeszło 20 tys. letników.

1919 r.
Zakończono (rozpoczętą w 1914 r.) budowę drugiego kościoła ewangelickiego w Parku Południowym. W jednej z sal Domu Zdrojowego otwarto sopockie kasyno gry.

1920 r.
Na mocy postanowień traktatu wersalskiego proklamowane zostało Wolne Miasto Gdańsk, które objęło swoimi granicami również powiat miejski Zoppot. Przez blisko dwadzieścia lat północna granica Sopotów stanowiła jednocześnie granicę państwową między Wolnym Miastem Gdańsk a Rzeczpospolitą Polską.
W Domu Kuracyjnym otwarte zostało słynne sopockie kasyno gry, przyciągające w latach międzywojennych niezliczonych miłośników hazardu. W 1923 roku specjalnie dla potrzeb kasyna do kompleksu Domu Kuracyjnego dobudowano od południa nowe skrzydło.

1922 r.
W Operze Leśnej odbył się pierwszy festiwal wagnerowski, który dzięki wysokiemu poziomowi artystycznemu i rozmachowi, z jakim urządzano przedstawienia, zyskał wkrótce ponadlokalną sławę i znaczenie. Dzięki corocznym festiwalom wagnerowskim Zoppot zaczęto określać mianem "Bayreuth Północy".

1923 r.
Rozbudowa południowego skrzydła Domu Zdrojowego na siedzibę kasyna gry. Uroczyste obchody setnej rocznicy powstania kąpieliska morskiego w Sopotach. Rozpoczęcie budowy Stadionu Stulecia w Dolinie Owczej.

1926 r.
Oddanie do użytku Stadionu Stulecia. Liczba stałych mieszkańców Sopotów przekracza 25 000 i utrzymuje się na tym poziomie aż do 1939 r.

1927 r.
Oddano do użytku Kasino-Hotel, największy, a jednocześnie najbardziej nowoczesny i wytworny spośród sopockich hoteli. Po drugiej wojnie światowej przemianowany został na Hotel Grand.

1928 r.
Sopockie molo rozbudowane zostało do dzisiejszych rozmiarów (512 metrów długości). Od tej pory pozostaje najdłuższym drewnianym pomostem w Europie. W tym czasie sopockie kąpielisko osiąga apogeum swojej popularności - w sezonie letnim miasto gościło blisko 30 tys. turystów zagranicznych

1932 r.
Budowa nowoczesnego gmachu Wyższego Liceum w Zoppot (dziś I Liceum Ogólnokształcące).

1936 r.
Ukazał się pierwszy numer ilustrowanego, sopockiego miesięcznika Die Möwe, wydawanego regularnie do 1940 r.

1938 r.
Naziści spalili sopocką synagogę - był to przejaw nasilającej się w latach trzydziestych hitleryzacji, odczuwalnej zarówno w Sopotach, jak i na terenie całego Wolnego Miasta Gdańska.

1939 r.
1 września rozpoczęła się druga wojna światowa. Na mocy decyzji gauleitera Alberta Forstera terytorium Wolnego Miasta Gdańska włączone zostało do Trzeciej Rzeszy. Aresztowania przedstawicieli sopockiej polonii. Wyjazd żydowskich mieszkańców miasta.

1942 r.
Ostatni w czasie wojny sezon artystyczny w Operze Leśnej.

1945 r.
23 marca od strony Kolibek do Sopotów wkroczyły oddziały Armii Czerwonej. W wyniku działań wojennych, a także dokonywanych już po wycofaniu się wojsk niemieckich celowych podpaleń zniszczeniu uległo około 10 % zabudowy miasta, w tym niemal w całości kompleks Domu Kuracyjnego, a także cała zabudowa dolnego odcinka ul. Bohaterów Monte Cassino.
Umieszczenie w sopockim ratuszu tymczasowej siedziby władz wojewódzkich (do końca 1946 r.). Rozpoczęcie wysiedlania ludności niemieckiej i napływ nowych osadników. Utworzenie Filharmonii Bałtyckiej, Teatru Dramatycznego, Wyższej Szkoły Sztuk Pięknych, Instytutu Muzycznego.

Po raz pierwszy Sopoty zostają oficjalnie nazwane Sopot.


1946 r.
Uruchomienie zakładu leczniczo-kąpielowego przy molo. Utworzenie linii tramwajowej łączącej Sopoty z Gdańskiem (funkcjonowała do 1953 r.). Otwarcie Biblioteki Miejskiej

1947 r.
Powstanie Wyższej Szkoły Handlu Morskiego oraz Wyższej Szkoły Muzycznej. Otwarcie Targów Gdańskich w drewnianych pawilonach wzniesionych na części przyziemia dawnego Domu Zdrojowego.

1948 r.
Pierwszy Festiwal Sztuk Plastycznych w Sopotach. Przeznaczenie Pawilonów po Targach Gdańskich na wystawy artystyczne.

1950 r.
Sopoty liczą 36 700 stałych mieszkańców. 2 200 spośród nich żyło tu również przed wojną.

1951 r.
Rozpoczęcie działalności Centralnego Biura Wystaw Artystycznych (późniejsze BWA - Biuro wystaw Artystycznych).

1952 r.
Uruchomienie elektrycznej kolei miejskiej łączącej Sopoty z Gdańskiem, a w roku następnym również i z Gdynią.

1954 r.
Przeniesienie Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych do Gdańska.

1956 r.
Pierwszy w Polsce Międzynarodowy Festiwal Muzyki Jazzowej (choć większość koncertów odbywała się w Gdańsku, imprezę firmowało oficjalnie miasto Sopoty).

1957 r.
Powstanie Sopockiego Klubu Lekkoatletycznego (SKLA).

1958 r.
Powstanie "Cyrku Rodziny Afanasjeff".

1961 r.
Pierwszy Międzynarodowy Festiwal Piosenki w Operze Leśnej.

1963 r.
Wyłączenie popularnego sopockiego "Monciaka" z ruchu samochodowego.

1964 r.
Przykrycie Opery Leśnej dachem z tkaniny.

1966 r.
Początek intensywnej działalności spółdzielni mieszkaniowych, prowadzącej do powstania w następnych latach siedmiu osiedli mieszkaniowych złożonych z dziesięciopiętrowych bloków.

1967 r.
Rozpoczęcie budowy (oddanie do użytku nastąpiło w 1972 r.) żelbetowych Łazienek Północnych.

1968 r.
Powstanie Towarzystwa Przyjaciół Sopotu.

1971 - 1975 r.
Wzniesienie kompleksu budynków sanatoryjno-hotelowych przy ulicy Bitwy pod Płowcami oraz budynków uniwersyteckich przy ulicy Armii Krajowej.

1976 r.
Ukazał się pierwszy numer "Rocznika Sopockiego".

1977 r.
Według danych Urzędu Miasta, Sopoty osiągnęły największą w swych dziejach liczbę (54 500) stałych mieszkańców.

1979 r.
Sopoty uznane zostały za urbanistyczny zespół zabytkowy, dzięki czemu podlegają obecnie ochronie państwowych służb konserwatorskich.

1981 r.
Wprowadzenie - podobnie jak w całym kraju - stanu wojennego, co spowodowało m.in. zamknięcie Opery Leśnej (do 1984 r.) i zawieszenie organizowania festiwali piosenki.

1990 r.
Pierwsze wolne wybory do Rady Miasta.

1991 r.
Rozpoczęto wydawanie Tygodnika Sopot, przeobrażonego po dwóch latach w Gazetę Miasta Sopot, ukazującą się raz w tygodniu.

1995 r.
Rozbudowa Łazienek Południowych i przekształcenie ich w zespół restauracyjno-hotelowy. Uchwalenie statutu miasta, w którym określono także wygląd sopockiego herbu i flagi.

1997 r.
Uruchomienie ujęcia leczniczych wód solankowych - Zdroju Św. Wojciecha.

1999 r.
19 lutego - oficjalne uzyskanie przez Sopoty statusu uzdrowiska.
5 czerwca - odprawienie przez Ojca Świętego, Jana Pawła II, mszy świętej na sopockim hipodromie dla blisko 800 tysięcy pielgrzymów.

2001 r.
Początek uroczystych obchodów 100-lecia nadania Sopotom praw miejskich. Pierwsza wystawa w domu Ernesta Claaszena, który został zaadaptowany na Muzeum Miasta Sopotu.

2003 r.
Na monciaku pojawia się "krzywy dom"

2005 r.
Nadanie sopockiemu molu imię Jana Pawał II
Otwarcie nowego komisariatu

2006 r.
Rozpoczęcie budowy hali sportowej
Początek przebudowy centrum Sopotów

2009 r. Zakończenie przebudowy centrum miasta.

2011 r. Oddanie do użytku przystani jachtowej

 


bottom
top

___ Sopoty 1911 (pdf)


bottom

Stworzone dzięki Joomla!. Designed by: Layover Template  Valid XHTML and CSS.